Kopalnia Soli w Wieliczce to jeden z pierwszych 12 obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO (1978). 700 lat wydobycia soli, 2,5 kilometra podziemnych korytarzy trasy turystycznej, 380 stopni w dół.
## Historia w skrócie
XIII wiek — pierwsza wzmianka o kopalni. Sól z Wieliczki jest solą kamienną (halit) — najczystsza w Polsce. W XV-XVIII wieku Wieliczka była jednym z największych źródeł dochodu Korony Polskiej — 30-40% budżetu państwa pochodziło z soli.
1978 — wpisanie na Listę UNESCO. 1996 — ostatnie wydobycie handlowe soli (całkowity dochód z turystyki był większy niż z handlu solą).
Do dziś kopalnia zatrudnia 200 osób — personel muzeum, gastronomii, konserwacji.
## Zwiedzanie
Trasa Turystyczna: 2,5 km, 3 godziny.
- Na dół: 380 stopniami (Szyb Daniłowicza — najstarszy zachowany w Polsce z 1635)
- Głębokość: 64-135 metrów
- Temperatura: 14°C stała, cały rok. Kurtka obowiązkowa nawet latem.
- Wilgotność: 75% — powietrze lecznicze dla astmatyków
Grupy do 30 osób z przewodnikiem. Codziennie 40+ grup w polsku, angielskim, niemieckim, rosyjskim, francuskim, hiszpańskim, włoskim, japońskim.
## Główne komnaty
### Kaplica Świętej Kingi (Kaplica Święta)
Największa podziemna kaplica świata. 54 × 15 × 12 metrów, powierzchnia 810 m². Całkowicie wyrzeźbiona w soli — ściany, sufit, ołtarze, żyrandole (kryształy solne), rzeźby (Ostatnia Wieczerza w soli), posadzka. Waga wyrzeźbionej soli: 20 000 ton.
Regularnie odbywają się tu msze i śluby (wynajem 4000 zł). Świetna akustyka — coroczne koncerty muzyki klasycznej.
### Sala Warszawy
20 000 m³, największa sala solna. Sala koncertowa, sala kongresowa. Wielkie koncerty Chopin, Mozart, Bach w podziemiach.
### Grota Bagno
Podziemne jezioro solankowe. Roztwór soli: 320 g/litr (10× więcej niż w Bałtyku). Można na nim pływać jak w Morzu Martwym. Wieziemy się łodzią.
### Kaplica św. Antoniego
Najstarsza podziemna kaplica świata (1698). Cała wyrzeźbiona w jednym bloku soli.
## Sanatorium podziemne
Poziom V (135 metrów). Miejsca do inhalacji — powietrze bogate w minerały pomaga chorobom układu oddechowego (astma, alergia, POChP).
Turnusy sanatoryjne — 14 dni pobytu, 5-8 godzin dziennie pod ziemią. Cena: 6000 zł/turnus. Rezerwacje 6 miesięcy wcześniej.
## Rezerwacja i bilety
Bilet standardowy (Trasa Turystyczna): 130 zł.
Bilet ulgowy: 100 zł (studenci, emeryci).
Rodzinny (2 dorosłych + 2 dzieci): 350 zł.
Rezerwacja online obowiązkowa — wieliczka-saltmine.com. Limit 5000 osób dziennie.
## Dojazd
Z Krakowa (12 km): autobus regionalny co 15 min z Dworca Głównego, 30 min, 5 zł. Pociąg regionalny 25 min. Samochodem 20 min (autostrada A4).
## Sanatorium (opcjonalne)
Poza Trasą Turystyczną — Kopalnia Bochnia (30 km od Krakowa) — mniejsza (700 lat starsza), 8-godzinne trasy speleologiczne. Bardziej dla speleologów niż zwykłych turystów.